De hypocrisie achter dierenwelzijn

Stellen we ons als mens wel echt open voor het lijden van dieren? Mag je een dier wel opsluiten? Is dat gerechtvaardigd? Dit is wat veel mensen die strijden voor het welzijn van dieren zich tegenwoordig afvragen. Anderen zeggen weer dat dit geoorloofd is mits er een verdedigbaar doel is. Mensen moeten met de natuur in aanraking kunnen komen en deze moeten zien, horen, voelen, ruiken. Maar mogen we daarom dieren opsluiten als ambassadeurs van de dieren in het wild? Zit hier wat in of is het gewoon puur hypocrisie?

Zijn de dieren in de dierentuinen, dolfinaria, en andere vormen van gevangenschap wel gelukkig? De mensen in kwestie (eigenaren, verzorgers, directeuren) denken van wel, want zij observeren de dieren dagelijks en zien dan dat ze goed in hun vel zitten. Zij hebben tenslotte verstand van dieren en kunnen zeggen dat deze gelukkig zijn. Echt communiceren met dieren kan echter niet. Het is uiteindelijk altijd weer de mens die bepaald hoe een dier zich wel zal voelen, en dat het ok is dat deze dieren opgesloten worden, tentoongesteld worden, kunstjes voor ons doen, etc. De verstedelijkte mens staat te ver af van de natuur om hier nog iets van te begrijpen. Zij halen hun ¨betrouwbare¨ informatie uit hetgeen wat anderen hun voorschotelen en wat ze voor lief aannemen om zo toch een mening te vormen over de dilemma's zoals die van het welzijn van een dier.

Echter is de mens niet echt standvastig en oprecht als het gaat om hun mening wat nou wel en wat niet bijdraagt aan het welzijn van een dier. Over dieren in een circus wordt veel ophef gemaakt, terwijl het opsluiten van dieren in een dierentuin dan door veel mensen weer gerechtvaardigd wordt. Deze dieren, waar de dagjesmensen zich aan staan te vergapen met een cola'tje en een chipje in de hand, zitten weliswaar in iets groter ruimtes, maar ze blijven opgesloten.

Mensen vinden het zielig als er een dier overlijdt in een dierentuin of als daar een karkas van een overleden dier gevoerd wordt aan de roofdieren. Vervolgens gaan ze wel naar de supermarkt om daar het goedkoopste stukje vlees te kopen, en bedenken daarbij niet wat een leed daaraan vooraf gaat. Leed dat veel groter is dan het kunstje wat een circusdier moet doen, of het extra rondje wat de tijger in de dierentuin loopt te ¨ijsberen¨. De dieren horen niet in gevangenschap maar moeten in het wild leven roept men hard. De dieren zijn daar gelukkiger! Wie zegt dat? Zijn ze daar wel vrij en gelukkig? De dieren hebben het ons nog niet kunnen vertellen helaas.

Vroeger werden dieren in kleine kooien met ijzeren tralies gezet, zonder enige spoor van natuur en gedragsverrijking, waarbij het kijken naar het welzijn van de dieren alleen gericht was op het voorkomen van ziektes en fysiek ongemak. Nu wordt meer gekeken naar de manieren waarop een dier gehouden wordt en of dit overeenkomsten met de oorspronkelijke leefomgeving vertoont. Er wordt aan verrijking gedaan om natuurlijk gedrag te bevorderen. Dit wordt allemaal gedaan omdat de mens denkt dat de dieren dan gelukkiger zijn of wellicht om zelf minder schuldgevoel te hebben voor het opsluiten van de dieren.

Hoe dan ook het is goed dat we bezig zijn met het, in onze ogen, bevorderen van het welzijn van dieren. We leven mee met orka Morgan die niet terug mag naar de grote oceaan, naar ijsbeer Knut die depressief is, en met de stokoude nijlpaard Tanja uit Artis die overleden is. We leven mee met de jonge dieren die in de dierentuin geboren worden; raken vertederd als kleine olifantjes of tijgertjes hun eerste stapjes in het buitenverblijf maken. Maar dezelfde mensen steken wel hun kop in het zand als het gaat om het lot van de dieren in de intensieve veehouderij of in paardenstallen, of zijn varkens, kippen, paarden minder waard als dier dan de exotische dierentuindieren?

Dat dieren zich bewust zijn van leven en dood is ook al meermalen bewezen. Ze weten zelfs als de dood eraan zit te komen, ook bij ons mensen. Hoe vaak wordt er niet gedacht dat dolfijnen zo blij zijn in hun veel te kleine bassin zonder soortgenoten, de ene show naar de andere opvoerend, dat ze zelfs lachen? De beroemde Flipper dient toch wel als voorbeeld dat de werkelijkheid anders is dan de mensen denken. Zijn trainer dacht dat Flipper super gelukkig was, maar toch kwam dit dier zo triest aan zijn einde. Zelfmoord bij dieren, zelfmoord bij dolfijnen? Kan niet!... zeggen mensen!?

Het wordt tijd dat er anders tegen dieren aangekeken wordt. Het lijden van dieren is niet anders dan het lijden van ons mensen. Wij zijn niet intelligenter dan dieren, maar hebben de intelligentie beter ontwikkeld. We moeten inzien dat het martelen begint met andere levende wezens te definiëren als ¨anders dan jezelf¨ (Richard Rorty). Er zijn zoveel bewijzen van de intelligentie van dieren. Van veel dieren is zelfs aangetoond dat ze zelfbewust zijn net als wij mensen, zoals apen, olifanten, orka's, kraaien en dolfijnen.

Dierenwelzijn moet onder de loep genomen worden op alle mogelijke manieren, waarbij meer vanuit het dier gedacht moet worden, voor zover dit mogelijk is. Als mensen zich niet kunnen of willen verplaatsen in het dier is een gebrek aan sociale intelligentie en empathie. Weg met de hypocrisie achter het dierenwelzijn.

Tekst copyright: B. de Jonge Websites www.wildcatsmagazine.nl / www.wildcatsworld.nl